Dış ticaret
Incoterms 2020: masraf ve risk sınırı nerede değişir
On bir teslim şekli var ve hepsi aynı soruya bakıyor: masraf ile hasar riski hangi noktada satıcıdan alıcıya geçiyor?
İki aile, on bir kural
| Kural | Risk alıcıya geçer | Ana taşımayı kim ayarlar |
|---|---|---|
| Her taşıma şekliyle kullanılır | ||
| EXW Ex Works | Satıcının tesisinde, araç yüklenmeden | Alıcı |
| FCA Free Carrier | Taşıyıcıya teslimde | Alıcı |
| CPT Carriage Paid To | İlk taşıyıcıya teslimde | Satıcı (navlun öder, risk erken geçer) |
| CIP Carriage+Insurance Paid | İlk taşıyıcıya teslimde | Satıcı + geniş kapsamlı sigorta (ICC A) |
| DAP Delivered at Place | Varış yerinde, araç üstünde | Satıcı |
| DPU Delivered at Place Unloaded | Varış yerinde, boşaltılmış hâlde | Satıcı |
| DDP Delivered Duty Paid | Varışta, ithalat vergileri ödenmiş | Satıcı |
| Yalnız deniz ve iç su yolu | ||
| FAS Free Alongside Ship | Gemi doğrultusunda rıhtımda | Alıcı |
| FOB Free On Board | Eşya gemiye yüklendiğinde | Alıcı |
| CFR Cost and Freight | Gemiye yüklendiğinde | Satıcı (risk yine yüklemede geçer) |
| CIF Cost, Insurance, Freight | Gemiye yüklendiğinde | Satıcı + asgari sigorta (ICC C) |
Uygulamada en sık çıkan üç konu
- Konteyner yükünde FOB ve CIF. Çoğumuz dış ticarette sadece navlunun kime ait olduğunu belirlemek için FOB veya CIF yazıyoruz. Oysa bu kullanım, sorumluluğun gerçekte nerede el değiştirdiğini belirlemiyor olabilir. Konteyner direkt gemiye değil, kalkıştan günler önce terminale teslim edilmektedir; kalkışa kadarki sürede konteyner artık satıcının elinde değildir ama hâlâ satıcının riskindedir (ve yükleme anını da armatör belirler). Riskin doğru tayini için duruma en uygun Incoterms belirlenmelidir.
- EXW'de ihracat gümrüklemesini unutmak. EXW'de ihracat beyanı dahil her şey alıcıya aittir; yabancı alıcı Türkiye'de beyan veremeyince iş fiilen satıcıya döner. Çoğu durumda FCA daha gerçekçidir.
- C kurallarında navlunla riski karıştırmak. CFR/CIF/CPT/CIP'te navlunu satıcı öder ama hasar riski yüklemede alıcıya geçmiştir · "navlunu o ödedi, risk de ondadır" çıkarımı yanlıştır.
CIF ile CIP'in sigorta farkı da sık gözden kaçar: CIF asgari kapsam
(ICC C) ile yetinebilirken CIP 2020'den beri geniş kapsam (ICC A) ister.
Resmî kaynaklar
- Incoterms kuralları · ICC
- International Trade Centre · ITC
Dış bağlantılar bilgilendirme amaçlıdır; içerikleri ilgili kuruluşlara aittir.
İlgili yazılar
Bu konuda teklif isteyin
Bir iki cümle yeter; talepleriniz aynı gün çalışılır.
Talebiniz iletildi
Telefonla: 0212 551 15 34